Kort samengevat
Sarcopenie is de geleidelijke, leeftijdsgebonden afname van spiermassa, spierkracht en fysiek functioneren, die vanaf ongeveer het veertigste levensjaar begint en kan versnellen na het zeventigste jaar.
Het proces omvat zowel verlies van spiervezels (vooral snelle type II-vezels) als een afname van de kwaliteit van de overblijvende vezels, aangedreven door een combinatie van verminderde hormonale signalering (testosteron, groeihormoon), chronische laaggradige ontsteking, verminderde fysieke activiteit en een lagere eiwitinname of -benutting bij het ouder worden.
De gevolgen reiken verder dan cosmetiek: sarcopenie is een belangrijke onafhankelijke voorspeller van vallen, verlies van zelfstandigheid, ziekenhuisopname en sterfte bij oudere volwassenen. Het wordt vastgesteld met een combinatie van spiermassa (bijvoorbeeld via DEXA), spierkracht (handknijpkracht) en fysieke prestatie (looptest).
Weerstandstraining is de best onderbouwde interventie, met consistente verbeteringen in spiermassa en -kracht op elke leeftijd, ook bij zeer oude en fragiele mensen. Een adequate eiwitinname, vaak hoger dan de algemene voedingsrichtlijn voor volwassenen, ondersteunt dit effect. Medicamenteuze behandelingen specifiek voor sarcopenie zijn nog experimenteel en niet breed goedgekeurd.