Kort samengevat
Een epigenetische leeftijdstest is een algoritme dat de biologische leeftijd schat door DNA-methylatiepatronen op specifieke plekken in het genoom te analyseren — een chemisch label dat op voorspelbare wijze verandert met de leeftijd.
De eerste klok van dit type, gepubliceerd door Steve Horvath in 2013, werd getraind om de chronologische leeftijd te voorspellen op basis van de methylatie van enkele honderden DNA-posities, en werkte verrassend goed in meerdere weefsels. Dit was het bewijs dat het epigenoom de leeftijd van een persoon 'onthoudt'.
De klokken die tegenwoordig in onderzoek worden gebruikt, zijn geëvolueerd naar een ander doel: in plaats van alleen het aantal jaren te voorspellen, proberen ze ziekte- en sterfterisico te voorspellen. GrimAge (Lu en collega's, 2019) werd getraind met methylatie als surrogaat voor rookmarkers en plasma-eiwitten die samenhangen met sterfte, en voorspelt sterfterisico beter dan de oorspronkelijke Horvath-klok. PhenoAge (Levine en collega's, 2018) volgt een vergelijkbare aanpak, getraind op klinisch-chemische waarden die samenhangen met functionele achteruitgang.
Deze klokken zijn gevalideerd op het niveau van onderzoekscohorten — ze voorspellen het gemiddelde risico van een grote groep mensen goed — maar de individuele uitslag van één persoon heeft een foutmarge van meerdere jaren. Een verandering in de uitslag na een interventie is een interessant opvolgingsgegeven, geen klinisch bewijs dat het werkelijke risico van die persoon is veranderd.
Waar dit op de site voorkomt
Veelgestelde vragen
Zijn GrimAge en PhenoAge hetzelfde?
Nee. Beide zijn epigenetische klokken van de 'tweede generatie', getraind om sterfte te voorspellen en niet alleen de chronologische leeftijd, maar ze gebruiken verschillende trainingsgegevens en komen niet altijd overeen in de score van dezelfde persoon.